Serhatcan Yurdam
1 Yorum

“TSK’nin Sivil denetime tabi tutulması şart”

Decrease Font Size Increase Font Size Boyutla Yazdır

Asker Hakları Platformu’ndan Çiğdem Demirbilek'le yaptığımız asker intiharları konulu röportajımızı buradan izleyebilirsiniz.

Kamera-Montaj: Bike Çetinel


 

Türkiye’nin dört bir yanında askere gidecek olanlar için sokak kutlamaları yapılıyor. Yirmili yaşlardaki asker adaylarının aileleri, arkadaşları kutlamalarda “Asker gidecek, geri gelecek” diye bağırıyor. Ancak bazen gelen asker değil, ölüm haberi oluyor. Bu ölümlerin önemli bir kısmı da herhangi bir askeri çatışmadan değil, intihar ya da şüpheli ölümlerden kaynaklanmakta.

Kışla ölümleri: Yılda ortalama 100 asker ölüyor

2012 Mayıs ayında açıklanan rakamlara göre son 22 yılda 2221 asker intiharı yaşandı. Yani Türkiye’de yılda ortalama 100 asker, zorunlu askerlik döneminde intihar ederek ölüyor. Üstelik “intihar” olarak kayda geçen bu ölümlerle ilgili bazı şüpheler var. Kimi mağdur aileleri ve bu konuda çalışma sürdüren insan hakları aktivistleri “intihar” şeklinde kayda geçen bazı vakâların cinayet olmasından şüphelenmekte.

İşkence, dayak ve birbirinden farklı kötü muamele biçimleri ve zorunlu askerlik sürecinin yarattığı psikolojik tahribat asker intiharların nedeni olabiliyor. İntiharların önüne geçmek için atılması gereken adımların başında TSK’nın daha şeffaf ve denetlenebilir bir kurum haline getirilmesi gerektiği belirtiliyor.

Askerî Mahkeme: “Kovuşturmaya yer yok”

Asker Hakları Platformu adına görüş bildiren Çiğdem Demirbilek, yapısal reformların gerekliliğine dikkat çekerek “Askerlik kurumu ve sistemi çok kapalı. Kendi yargı sistemi var; sivil denetim söz konusu değil. Askerlik kurumlarının sivil denetime tâbi tutulması şart” dedi.

Milli Savunma Bakanlığı’nın ölen ya da yaralanan askerlerle ilgili sayısal verileri kamuoyuyla paylaşmadığını belirten Demirbilek, kışlada intihar ve şüpheli ölüm üzerine açılan davalarla ilgili yargı sürecini şöyle anlattı:

“Kışlada şüpheli asker ölümleri ilgili davalar askeri mahkemede gerçekleşiyor. Askeri mahkeme genellikle intihar olarak adlandırılan şüpheli asker ölümleri için “kovuşturmaya yer yok” diye değerlendiriyor. Aile itiraz ediyor; itirazın üzerine Yüksek Askeri İdari Mahkemesi’ne gidiyor dosya, oradan da [itiraza] “ret” kararı çıkıyor. Bu çok genel bir prosedür, asker ailelerinden bize iletilen çok ortak bir durum.”

Asker Hakları Platformu’ndan rapor hazırlığı

Zorunlu askerlik sırasında yaşanan hak ihlalleri konusunda çalışmalar yapan Asker Hakları Platformu 2011’de kurulan askerhaklari.com sitesiyle adlarını duyurmuştu. Asker Hakları Platformu, 2011-2012 yılında zorunlu askerlik sürecinde yaşanan hak ihlalleri konusunda rapor yayınlamış; rapor bu konuda temel başvuru kaynaklarından biri haline gelmişti. Çiğdem Demirbilek, önümüzdeki günlerde konuyla ilgili yeni bir rapor yayınlayacaklarını belirtti.